ระเบียบปฏิบัติเบื้องต้นของสามเณร
ที่มาอยู่วัดพิชโสภาราม ตำบลแก้งเหนือ อำเภอเขมราฐ จังหวัดอุบลราชธานี
******************
- สามเณรทุกรูปเมื่อเข้ามาอยู่วัดพิชโสภาราม ต้องเรียนหนังสือแผนกนักธรรม หรือบาลี
- ต้องขยันในการทำกิจวัตร เช่น ทำวาระ ออกบิณฑบาต ทำวัตรเช้า-เย็น ให้สม่ำเสมอ
- เมื่อมีกิจส่วนรวมที่ต้องการความพร้อมเพรียงช่วยกันทำ ต้องไปร่วมช่วยกันทำงานนั้นจนแล้วเสร็จ
- ต้องมีความรับผิดชอบในหน้าที่ ที่ตนได้รับมอบหมายตามวาระที่จัดไว้ให้ และต้องช่วยกันทำให้เรียบร้อย
- ในการอยู่ร่วมกันจำนวนมาก จะต้องมีความอดทน ไม่ก่อความวุ่นวาย ความรำคาญให้เกิดแก่ผู้อื่น ห้ามทะเลาะวิวาท ชกต่อยกันเด็ดขาด เมื่อมีปัญหาขัดแย้งกันขึ้นมา ต้องแจ้งให้พระอาจารย์ทราบ ไม่ให้ตัดสินความกันเอง
- ห้ามซื้อ และเสพสิ่งเสพติด เช่น ยาบ้า บุหรี่ เป็นต้น หรือมีไว้ครอบครองโดยเด็ดขาด
- ต้องรักษาศีลของสามเณร ที่ตนสมาทานอย่างเคร่งครัด และห้ามเล่นการพนันทุกชนิด โดยเด็ดขาด
- ถ้าไม่มีเหตุจำเป็น เช่น ป่วยไข้ หรือบาดเจ็บจนไม่สามารถไปเข้าเรียนได้ ห้ามสามเณรขาดเรียน ขาดทำวัตรเช้า-เย็น โดยไม่มีเหตุอันสมควร
- ในการใช้สิ่งของต่างๆ ของวัด เช่น เก้าอี้ โต๊ะเรียน หรือสถานที่อยู่อาศัย ฯลฯ ต้องช่วยกันดูแลรักษาทำความสะอาด อย่าให้ชำรุดเสียหายก่อนที่จะถึงเวลาอันควร
- ในวันพระกึ่งเดือน สามเณรทุกรูปต้องประชุมพร้อมกันเพื่อสมาทานศีล และรับฟังโอวาทจากพระอาจารย์ผู้ให้ศีล และในทุกวัน ๗ ค่ำต้องเข้าร่วมประชุมคณะสามเณร เพื่อรับฟังข้อแนะนำจากพระอาจารย์ผู้ดูแล
- สามเณรทุกรูป ต้องเคารพเชื่อฟัง เจ้าอาวาส ครูอาจารย์ พระสงฆ์ทุกรูปที่ท่านตักเตือน หรือสั่งสอนโดยชอบด้วยพระธรรมและวินัย อย่าแสดงอาการแข็งกระด้าง ลบหลู่หรือดูหมิ่นท่านโดยเด็ดขาด
- ในการอยู่วัดพิชโสภาราม ซึ่งเป็นวัดที่มีญาติโยมผ่านไปมาเป็นประจำ สามเณรทุกรูปต้องปฏิบัติตัวให้เหมาะสมกับความเป็นสมณะ เช่น ไม่หยอกล้อกันในที่สาธารณะ เมื่อออกนอกเขตที่พัก ต้องนุ่งห่มให้เรียบร้อย ในเวลาไปทำธุระที่อื่นจะต้องแจ้งพระอาจารย์ให้ทราบด้วย และไม่ออกไปเดินเล่น หรือทำกิจอื่นซึ่งไม่จำเป็นนอกสถานที่พัก ในเวลาเกิน ๔ ทุ่มไป อันจะเป็นความไม่เหมาะสม และก่อความเสียหาย หรือถูกติเตียนจากผู้พบเห็นได้
- สามเณรต้องเข้าพักตามสถานที่พัก ที่พระอาจารย์กำหนดให้เท่านั้น ห้ามเปลี่ยนสถานที่พักเองโดยพละการ
- สามเณรที่ไม่เจ็บป่วย จนไม่สามารถไปยังสถานที่ฉันอาหารได้ ห้ามนำอาหารไปฉันในสถานที่พัก ต้องลงไปฉันที่ศาลาฉันพร้อมกัน
- ห้ามสามเณรมีโทรศัพท์ วิทยุเทป หรือเครื่องเสียงทุกชนิด ยกเว้น ผู้ที่มีอาจาระและหน้าที่เหมาะสม โดยความเห็นชอบจากคณะผู้บริหาร
- การพูดคุยกันต้องใช้วาจาที่สุภาพ ไม่ใช้วาจาที่หยาบคาย เช่นการด่าทอกัน ฯลฯ
- สามเณรที่มีปัจจัยจำนวนมาก ควรจะนำไปฝากไว้ที่พระอาจารย์ผู้ดูแล ถ้าเก็บไว้เองแล้วสูญหายพระอาจารย์จะไม่ติดตามสอบสวนให้
- การใช้จีวร สบง นุ่งห่ม ให้ใช้เฉพาะสีพระราชนิยม เพื่อเป็นระเบียบเดียวกัน และเวลาอยู่ในที่พักก็ต้องนุ่งสบง ใส่อังสะให้เรียบร้อย ห้ามเปลือยกายต่อหน้าสาธารณะชน โดยเด็ดขาด
- การพบปะ ติดต่อ หรือสนทนากับสตรีเพศ ห้ามพูดคุยกันในทำนองชู้สาว โดยเด็ดขาด และเมื่อจำเป็นจะพูดคุยกัน ก็ต้องคุยอยู่ในสถานที่แจ้ง ไม่เป็นที่ลับตาคน ไม่ถูกเนื้อต้องตัวกับสตรีเพศ เวลารับประเคนของจากสตรีเพศก็ต้องใช้ผ้ารับประเคน
- ห้ามสามเณรซื้ออาหาร ของขบเคี้ยวของฉันในเวลาวิกาล (เลยเที่ยงไปแล้วจนถึงเช้าวันรุ่งขึ้น)
- สิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ หนังสือเรียนที่ยืมใช้จากทางโรงเรียนไป เมื่อจบปีการศึกษาต้องส่งคืน ฉะนั้น จึงต้องดูแลรักษาให้ดี อย่าให้ชำรุดเสียหาย เพราะต้องเก็บไว้ให้นักเรียนรุ่นต่อไป และไม่อนุญาตให้นำไปเป็นสมบัติส่วนตัว ยกเว้นที่ทางโรงเรียนจะแจกให้เท่านั้น
- สิ่งของต่างๆ เช่น สบู่ ยาสีฟัน เป็นต้น ทางวัดมีจัดไว้ให้เบิกนำไปใช้ได้ ไม่ต้องซื้อหา แต่ต้องใช้อย่างคุ้มค่า ไม่ทิ้งขว้างให้เสียหายโดยเปล่าประโยชน์ สบง จีวร เป็นต้นที่นำไปตาก เมื่อแห้งแล้ว ต้องเก็บให้เรียบร้อย ไม่ปล่อยให้ทิ้งกระจัดกระจาย
- สำหรับเครื่องนุ่งห่มส่วนตัว คือสบง จีวร ฯลฯ ที่สามารถจะทำเครื่องหมายได้ ก็ให้ทำเครื่องหมายไว้เพื่อป้องกันความสับสน และไม่มักง่ายเอาของผู้อื่นมาใช้โดยที่เขาไม่อนุญาต
- เมื่อสามเณรอาพาธหรือเจ็บป่วย ต้องรีบแจ้งให้เจ้าหน้าที่ห้องปฐมพยาบาลทราบโดยทันที
- เมื่อมีกิจนิมนต์สำหรับสามเณร ทางพระอาจารย์จะเป็นผู้พิจารณาสามเณรที่มีหน้าที่รับผิดชอบงาน และช่วยเหลืองานของทางวัดเป็นอย่างดี ตามลำดับก่อนหลังหมุนเวียนกันไป
- สามเณรที่มาอยู่วัดพิชโสภารามทุกรูป ต้องถือว่าตนเองเป็นสามเณรของวัด ไม่กระทำตนในลักษณะว่าเป็นสามเณรของผู้ใดผู้หนึ่ง ใครแตะต้องไม่ได้ เพราะจะก่อให้เกิดปัญหากันขึ้น สามเณรที่มีอายุมากกว่าก็ให้ถือตนเองเป็นพี่ สามเณรที่มีอายุน้อยกว่าก็ให้ถือตนเองเป็นน้อง กระทำตนเองให้เหมาะสมกับสภาวะของตนเอง เช่น มีความอ่อนน้อมถ่อมตัว มีความเคารพยำเกรงผู้ที่มีอายุมากกว่า เป็นต้น.
“สำหรับข้อปฏิบัติอื่น ๆ พระอาจารย์ผู้ดูแลจะเป็นผู้แนะนำต่อไป “
ลงนาม
(พระบวรปริยัติวิธาน)
เจ้าอาวาสวัดพิชโสภาราม